Dhimbja e kokës: te cili mjek duhet të shkoni?

Dhimbja e kokës është nga ankesat mjekësore më të shpeshta globalisht. Sipas studimeve epidemiologjike, migrena vetëm ka prevalencë globale rreth 14.7% dhe është një nga shkaqet kryesore të paaftësisë^[NCBI]. Por “dhimbje koke” nuk është një sëmundje e vetme, është një simptomë me dhjetëra shkaqe të ndryshme, dhe secili kërkon specialist tjetër. Ja si të zgjidhni mjekun e duhur pa humbur kohë.

Hapi 1: Identifikoni tipin e dhimbjes

Migrena

• Dhimbje vetëm në një anë të kokës, pulsuese.
• E moderuar ose e rëndë, e pengon punën.
• Zgjat 4-72 orë.
• Shpesh shoqërohet me të përzier, vjellje, intolerancë ndaj dritës dhe zhurmës.
• Mund të paraprihet nga “aura”, shqetësime vizuale, dridhje, ndjesi parshërimi.

Mjeku: Neurologu.

Dhimbja e tipit tension

• Dhimbje në të dy anët, si “shtrëngim” ose “shirit”.
• E lehtë në moderuar, lejon vazhdimin e punës.
• Zgjat nga 30 minuta në disa ditë.
• Shpesh nga stresi, qëndrimi i keq në karrige, lodhja e syve.

Mjeku: Mjeku i familjes ose neurologu (nëse kronike).

Dhimbja cluster

• Shumë e fortë, gjithmonë në një anë, rreth syrit.
• Zgjat 15-180 minuta, përsëritet 1-8 herë në ditë.
• Pacienti nuk mund të rrijë i qetë, ecën, ngacmohet.
• Shoqërohet me lot, hundë e rrjedhur në të njëjtën anë.

Mjeku: Neurologu, urgjent.

Dhimbja nga sinusiti

• Presion në ballë ose rreth syve, përkeqësohet kur përkulesh.
• Shoqërohet me rrjedhje hunde, ndoshta temperaturë.
• Zgjat sa zgjat infeksioni.

Mjeku: ORL. Lexoni më shumë.

Dhimbja nga tensioni i lartë i gjakut

• Dhimbje në pjesën e pasme të kokës, sidomos në mëngjes.
• Zakonisht me hipertension > 160/100.

Mjeku: Kardiologu ose mjeku i mjekësisë familjare.

Dhimbja nga sytë (lodhja vizuale)

• Dhimbje prapa syve ose në ballë.
• Përkeqësohet pas lexim, punë në kompjuter, shikimit të televizorit.
• Përmirësohet pas pushimit të syve.

Mjeku: Oftalmologu (okulisti).

Dhimbja nga problemi i nyjes temporo-mandibulare

• Dhimbje në tëmtha, përreth veshëve.
• Përkeqësohet me përtypjen, hapjen e gojës.
• Mund të shoqërohet me kërcitje në nofull.

Mjeku: Stomatologu (specialist në TMJ) ose ORL.

Dhimbja cervikogjenike (nga qafa)

• Dhimbje që nis nga qafa dhe shkon në kokë.
• Përkeqësohet me lëvizjet e qafës.
• Shpesh tek njerëzit me punë sedentare ose qëndrim të keq.

Mjeku: Ortopedi ose fizioterapisti.

Hapi 2: Kur është emergjencë

Lista më poshtë (e njohur si “red flags”) është standarde në literaturën neurologjike ndërkombëtare^[Mayo][NHS]:

Këto mund të jenë shenja të: hemorragjisë subaraknoidale, goditjes në tru, meningjitit, tumorit cerebral, ose encefalitit. Mos prisni, shkoni në urgjencën e Spitalit Amerikan, Hygeia, ose QSUT.

Hapi 3: Çfarë të prisni në vizitën te neurologu

Neurologu nuk fillon menjëherë me MR. Vizita e plotë përfshin:

• Anamneza e detajuar (mund t'ju kërkojë të mbani “ditarin e dhimbjes” për 2-4 javë).
• Ekzaminimi neurologjik, reflekset, koordinimi, ekzaminimi i syve me oftalmoskop.
• Matja e tensionit.
• Bazuar në gjetjet, mund të kërkojë: MR të trurit, EEG, ose analiza specifike gjaku.

Trajtimi i dhimbjes kronike

Për migrenën ose dhimbjen e tipit tension të shpeshtë, neurologu mund të rekomandojë:

• Trajtim akut (gjatë krizës): triptanë, ibuprofen, naproksen.
• Trajtim profilaktik (parandalues): topiramat, propranolol, amitriptilinë, ose injeksione me toksinë botuline për migrenën kronike.
• Ndryshime në stilin e jetës: gjumë i rregullt, ushtrime, identifikimi i triggers (verë e kuqe, çokollatë, formazh i pjekur, mungesë gjumi).
• Trajtimet pa ilaçe: akupunktura, fizioterapia për tensionin cervikal, terapia konjitive për stresin kronik.

Gjeni mjekun e duhur

Bazuar në tipin e dhimbjes tuaj:

• Gjeni një neurolog për migrenën ose dhimbjen kronike.
• Gjeni një ORL për dhimbje nga sinuset.
• Gjeni një oftalmolog për dhimbje nga sytë.
• Gjeni një kardiolog nëse keni hipertension.